Ringmap 7.
‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑
titel naam plaats/bron
‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑
7.1.Aufstieg
und Nieder‑ W.de Gruyter
gang Römischen Welt
H.Temporini Berlin /New York
Geschichte und Kultur Roms im Spiegel der neuen Forschung]
Alleen
aankondiging!
7.2.Karthagos
Kampf um blz 340‑363
die
Vorherrschaft W.Hoffmann in:Aufstieg und Untergang der
Römischen Welt
7.3.Die beiden
ersten
Roemisch‑Karthagischen
Vertrage K.E.Petzold Tübingen in:Aufstieg(364)
und Untergang
der
Römischen Welt
7.4.Zur
Vorgeschichte der
Ersten und Zweiten
Punischen Krieges F.Hampl Innsbruck in Aufstieg (412)
und Untergang der
Römischen Welt
7.5.Un traité d'alliance J.Ferron Carthago
entre Caere et
Carthage blz 189‑216
contemperain
des derniers
temps de la
royauté etrusque > Rome
ou l'évènement
commémoré par la quasi‑bilinque de Pyrgi
7.6.Ancient civilisation
und trade J.A.Sabloff Aantekeningen +
C.C.Lamberg‑Karlovski voornaamste blz.
1975‑school american
research
G.A.Johnson
7.6.1.Trade
as action at a distance
C.Renfrew
7.6.2.Karl
Polanyi's Analysis of long distance trade and his wider
Paradigm G.Dalton
7.6.3.Traders
and Trade K.Polanyi
7.6.4.The
Flag follows the Trade
M.C.Webb
7.6.5.Ancient
Trade as Economics or as Ecology K.C.Chang
7.6.6.Locational
Analysis und Uruk Local Exchange Systems
7.7.De 23e opgravingscam‑
pagne Ras
Shamra 1973 R.A.Stucky SYRIA
7.8.Bulletin de corres‑ École Francaise d'Athènes
pondence
Hellénique LXXXIV 1960
Aantekeningen +
7.9.Prehistoric Greece
and Cyprus H.G.Buchholz Een selectie
V.Karageorghis Phaidon
7.10.Fouilles de Kition V.Karageorghis 1959 (BLZ 504‑583)
7.11.La necropolis de
Villaricos M.Astruc Madrid 1951
Informes y Memorias
Ministerio de Educacion Nacional
[gedeeltelijk]
‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑
Publicaties
over verdragen
Publicaties
over geografische verdelingen
Publicaties over Cyprus
Hoofdstuk 7.
De
Romeinse wereld.
Een
van de gezaghebbende publicaties over de totstandkoming van het Romeinse rijk,
is dat wat hieronder vermeld is. Het is een gedegen werk, maar in veel
opzichten wordt teveel beschouwd vanuit de Romeinse gedachten-wereld, waardoor
al te snel het beeld gaat ontstaan, dat de Romeinse wereld ook werkelijk
Romeins, of op zijn best Grieks-Romeins was. De werkelijkheid was anders. Het
was een ongelooflijk gedifferentieerde wereld met vele culturen, waarover
slechts een dun Grieks-Romeins vernis lag. Joden, Kelten, Berbers, Basken,
Arabieren, Garamanten, Galaten enzovoort handhaven zich onder de paraplu van
de z.g.’Pax Romana’. Al spoedig zullen ze vergezeld gaan worden van
binnenvallende Germaanse stammen. Wat wij de Grieks-Romeinse wereld noemen was
in feite niets anders dan een bonte verzameling volkeren, stammen en steden
onder de dekmantel van het Romeinse rijk. Dat het Romeinse rijk zo lang heeft
kunnen bestaan, is te danken aan het feit, dat over het algemeen die bonte verzameling
van volkeren, stammen en steden met rust werd gelaten, zolang die maar de
parapluie respecteerden.
7.1.Aufstieg und Nieder‑ W.de Gruyter
gang Römischen Welt
H.Temporini Berlin /New York
Geschichte und Kultur Roms im Spiegel der neuen
Forschung]
Qart – Hadašt.
Carthago was eigenlijk een vreemd lichaam in het
Afrikaanse land. Het bezit van havens voor de handel was belangrijker dan het
bezit van land. Het heeft dan ook lang geduurd, voordat de Carthagers het
binnenland opzochten. Malchus doet dat in de 6e eeuw v.C. in
Sardinië. Het in bezit nemen van land, maakte, dat een goed verdedigend syteem
onontbeerlijk werd. Bovendien moest men zich steeds meer verweren tegen de
opdringende Grieken. Mago I neemt voor het eerst daarom huurlingen in dienst en
gaat niet meer primair steunen op de eigen bevolking, die relatief gezien toch
te gering was voor een grootschalig militair systeem. Het is tekenend, dat
ondanks de grote nederlaag van Hamilcar I bij Himera in 480 v.C. de Grieken
toch niet hun verloren posities op Corsika, Sardinië, Spanje en Libyë konden
terugvorderen.
7.2.Karthagos Kampf
um
blz 340‑363
die
Vorherrschaft W.Hoffmann in:Aufstieg und Untergang der
Römischen Welt
Verdrag Carthago en Caere.
Diodoros (V,20,4) doet melding van dit verdrag.
Wanneer het precies heeft plaats gevonden, is niet bekend, maar wel is zeker,
dat er al vanaf het midden van 7e eeuw v.C. commerciële bindingen
waren tussen beide steden. Het bestaan van bilinguale inscriptie
(Fenicisch-Etruskisch) op een goude plaquette door Tiberius Velianas als
bestuurder van Pyrgi, waarin hij aan de Fenicische Astarte een offer in haar
tempel, is tekenend. Naast Pyrgi als haven had Caere ook Punicum als haven.
7.5.Un traité
d'alliance
J.Ferron Carthago
entre Caere et Carthage blz 189‑216
contemperain des derniers
temps de la royauté etrusque > Rome
ou l'évènement commémoré par la quasi‑bilinque
de Pyrgi
Verdragen van Rome en Carthago.
In het Olympische jaar 68,1 werd het eerste verdrag
afgesloten (508/507v.C). Hierbij was Rome nog duidelijke de zwakkere partij.
Het tweede verdrag vond plaats in 348 en/of 343 v.C. De exacte datum is niet
voor 100% duidelijk. Er komt wel wat meer evenwicht tussen Rome en Carthago.
Ten tijde van de strijd met Pyrrhus ontstond het derde verdrag op voet van
volkomen gelijkwaardigheid. Bij de
volgende verdragen van 241, 238, 226 en 201 v.C. hebben we eigenlijk niet meer
te maken met echte vredesverdragen, maar meer van capitulatie-overeenkomsten.
Alleen bij het verdrag van 226 over de verdeling van Spanje zou je nog van een
echt verdrag kunnen spreken op voet van gelijkwaardigheid. De Romeinen hebben
er dan alles aan gedaan om dit verdrag van onzekerheden en vraagtekens later te
voorzien.
7.3.Die beiden ersten
Roemisch‑Karthagischen
Vertrage K.E.Petzold Tübingen in:Aufstieg(364)
und Untergang der
Römischen Welt
Messana en het begin van de Romeins-Carthaagse
oorlogen.
In 270/269 verslaat Hiero II van Syracuse de
Mamertijnen aan de Longanos. De Mamertijnen zijn Campaanse huurlingen, die de
stad Messana hebben weten te bemachtigen. Ze ondernemen plundertochten over de
noordoost hoek van Sicilië. Hiero II damt dat in, waarop de Mamertijnen de hulp
van Carthago inroepen, dat op de nabijgelegen Aeolische eilanden een vlootbasis
had. Carthago legt een garnizoen in de stad en Hiero II trekt zich terug. Dan na 4-5 jaar vragen de Mamertijnen de
steun van Rome, al dan niet spontaan. In
strijd met het Philinos-verdrag (Italië voor Rome + Sicilië voor Carthago)
sturen de Romeinen troepen naar Messana. Onderhandelingen worden misbruikt om
het Carthaagse garnizoen weg te krijgen. De Carthagers doen alles om een oorlog
te vermijden. In beslag genomen Romeinse vaartuigen en hun bemanningen worden
zelfs teruggegeven. Het mocht niet baten.
7.4.Zur Vorgeschichte der
Ersten und
Zweiten
Punischen
Krieges F.Hampl Innsbruck in Aufstieg (412)
und Untergang der
Römischen Welt
Handel 1.
Voor de archeoloog is het voorkomen van handel
cruciaal vanwege de uitwisseling van goederen en dus ook van dateringen. Er kan
sprake zijn van zwijgende handel (onze moderne supermarkt bijvoorbeeld),
waarbij dus goederen worden uitgewisseld zonder al te veel informatie. Er kan
ook sprake zijn van handel van informatie, zonder dat er goederen aan te pas
komen.
Handel is de kruis-bevruchter van ideeën. Het is bij
uitstek het verkeersmiddel om tot uitwisseling van gedachten te komen. Door
handel is het schrift en zijn religies razendsnel over de wereld verbreid, meer
nog dan door militaire veroveringen. Voorwaarden voor het optreden van handel
zijn o.a.:
- sociale en religieuze
uitwisseling
- bevolkingsagglomeraties
- intra-regionaliteit
- handelsspecialisatie
De vroegste stadstaten hadden een gemiddelde
oppervlakte van ca.1500 km2, waarbij de gemiddelde afstand tot de eerste buur
ca.40 km bedroeg. De vroegste beschavingen bevatten gemiddeld ca.10 van zulke
stadstaten. Etrurië is een goed voorbeeld, wat aan dit gemiddelde patroon
beantwoord. Hier hebben we 12 stadstaten met een gemiddelde afstand tot
elkaars centra van ca.56 km. Egypte wijkt door de invloed van Nijl daar
natuurlijk extreem van af. Ook Fenicië doet dat door zijn langwerpige
structuur, zij het in mindere mate.
Handel werd in de meeste landen en staten bedreven
door directe uitwisseling of via centrale plaatsen. Met name de Feniciërs gaan
van dit beeld sterk afwijken door ander handelssystemen te gaan ontwikkelen,
zoals:
- freelance-handel: C
bemiddelt tussen A en B en is geheel zelfstandig in zijn operaties;
- koloniale handel: C zendt
naar A of B een vertegenwoordiger in een enclave, die voor C met A of B de
handel bedrijft;
- havenplaatshandel: C zendt
zijn vertegenwoordiger naar haven X om daar te handelen, maar dat doet ook D,
E, F enz en de haven X functioneert als ontmoetingscentrum.
Normaal gesproken vond de verhandeling van
bijvoorbeeld een delfstof plaats binnen 250 km van de plek van de winning van
de delfstof. Dat gebeurde voor ca.80% van alle transacties. Buiten die 250 km
grens neemt het aantal transacties drastisch af tot minder dan 1% op 600 km
afstand. Met name de Feniciërs gaan met hun lange-afstand-handel dit beeld
grondig doorkruisen.
7.6.Ancient civilisation
und
trade J.A.Sabloff Aantekeningen +
C.C.Lamberg‑Karlovski
voornaamste blz.
1975‑school american research
G.A.Johnson
7.6.1.Trade as action at a distance C.Renfrew
7.6.2.Karl Polanyi's Analysis of long distance trade
and his wider
Paradigm G.Dalton
7.6.3.Traders and Trade K.Polanyi
7.6.4.The Flag follows the Trade M.C.Webb
7.6.5.Ancient Trade as Economics or as Ecology
K.C.Chang
7.6.6.Locational Analysis und Uruk Local Exchange Systems
Ras Shamrah – Ugarit 2.
Van oudsher is Ugarit een internationaal
handelscentrum geweest. Van in ieder geval de 13e eeuw v.C. is
bijvoorbeeld een tablet bekend met een Akkadische inscriptie, maar er zijn ook
Myceense, Hethietische, (proto)Fenicische, Syrische en Egyptische en andere
contacten. Ugarit speelt ook een belangrijke rol als bemiddelaar, bijvoorbeeld
tussen Hethieten en Egyptenaren. Zo is er een brief van waarschijnlijk Niqmad
in de 13e eeuw v.C. aan Puduhepa, waarin gevraagd wordt om vrede te
sluiten met Egypte. Aan de andere kant zien we een farao bemiddelen tussen
Ugarit en het volk van Kanaän.
Zelfs de verwoesting van ca.1200 v.C. vermocht niet
om de handelsstem van de stad definitief het zwijgen op te leggen. Vanuit de 5e/4e
eeuw v.C. zijn reliefs van Astarte
aangetroffen en beeldjes van Perzische ruiters uitgevoerd in aardewerk. Er is
sprake van een Egyptische aanwezigheid, want er blijkt een huizenkoper (Paahi)
te zijn. Er is een Egyptische slavenhandelaar (Hehea) en een oliehandelaar (Abrim).
7.7.De 23e opgravingscam‑
pagne Ras
Shamra 1973 R.A.Stucky SYRIA 1974
Van voor de ijzertijd in Griekenland en Cyprus.
Van voor het jaar 1200 v.C. is in Griekenland en
Cyprus niet expliciet een Fenicische aanwezigheid bekend. We hebben te maken
met een Myceense en Aegeïsche beschaving, waarbij wel duidelijk een
uitwisseling met Ras Shamrah, Tell Sukas en Byblos naar voren komt. Vanuit het oostelijke Middellandse zeegebied
vindt een verspreiding van baren en staven (meestal koper) plaats naar Cyprus,
Kreta, Attica, Argolis, Eubeoea, Sicilië, Sardinië en Carië.
Op Cyprus zijn vondsten gedaan vanuit de late
bronstijd (dus vlak voor de ijzertijd) in de plaatsen Kazaphani, Ayios Jakovos,
Enkomi, Salamis, Idalion, Pyla, Tamassos, Kition, Hala Sultan Tekké, Limassol,
Kourion, Koukla, Palaeokastro. Deze plaatsen zijn voornamelijk op de zuidelijke
helft van het eiland gelegen en juist hier zal in de ijzertijd de Fenicische
invloed zeer groot worden.
7.9.Prehistoric
Greece
and Cyprus
V.Karageorghis Phaidon
Opgravingen in Larnaka (Cyprus).
In 1913 na Chr. voert Myres als een van de eerste
omvangrijke opgravingen uit in Cyprus (BSA XLI 1940-45, p.94). Op de Bamboula
heuvel te Kition komt hij tot de vroege datering van ca.1000 v.C. In 1930 na
Chr. volgt een grote Zweedse expeditie. Na de 2e wereldoorlog zijn
vooral de vele opgravingen door V.Karageorghis bekend geworden.
7.8.Bulletin de corres‑ École Francaise d'Athènes
pondence Hellénique LXXXIV 1960
Kition.
Larnaka en omgeving is een streek, waarin diverse
opgravingsplaatsen veel vondsten hebben opgeleverd. In Larnaka zelf de
lokaties: Bamboula heuvel, Chrysopolitissa en Ay.Prodomos. Buiten Larnaka zijn
het de plaatsen Dhekelia, Pyla, Enkomi, Aradippau, Laxia tou Riou, Klavdhia,
Maroni, Arpera en Hala Sultan Tekké. Er is veel Myceens aardewerk naar boven
gekomen. De aanwezigheid van proto-wit geschilderd aardewerk in putten en
tussen verwoeste gebouwen toont aan, dat Kition en Enkomi tezelfdertijd
verwoest zijn. De invloed van de zeevolken is duidelijk merkbaar.
7.10.Fouilles de Kition V.Karageorghis 1959 (BLZ 504‑583)
Villaricos.
Deze plaats is gelegen aan de monding van de rio
Almanzora. Zij werd door de Grieken Baria genoemd. In de sierra Almagrera y Herrerias is een
omvangrijke necropool ontdekt van 1842 graven. Henri en Louis Siret zijn
degenen geweest, die in 1887 na Chr. het een en ander goed in kaart hebben
gebracht. Villaricos blijkt een belangrijk oord van de productie van
beschilderde struisvogel-eierschalen geweest te zijn. Dezelfde soort productie
komt ook voor in de volgende plaatsen in de Oudheid. Van west naar oost:
Alcacer do Sal, Aliseda, Cadiz, Setefila, Spartel,
Carmona, Malaga, Boliche, Malaga, Albufereta, Ibiza, Ain el Turk, Uad Saida,
Guraya, Djigeli, Colo, Redeyee, Calgiari, Utica, Carthago, Motya,
Malta,Micenas, Dendra, Cnossos, Moclos, Naucratis, Abydos, Nasada, Gezer, Ras
Shamra, Qatna, Mari, Asharah, Kish, Nippur, Uruk, Ur, Bahrein. Het is in eerste
instantie alsof we van west naar oost teruggaan in de tijd langs de route van
de Feniciërs, maar in Fenicië zelf wordt de productie dus zelf niet of
nauwelijks ter hand genomen!
Naast de beschilderde struisvogel-eierschalen werden
in de vele graven ook voorwerpen gevinden als wapens, speerpunten, zwaarden,
keramiek, scarabee's en veelal vergezeld van geometrische motieven.
Er is een opmerkelijke gedenksteen met de volgende
inscriptie:
q b r graf
g r ’ (s) klant/dienaar
van Aš
t r t b ?(n) tarte,
zoon van
b ‘ l g l t? Baäl
Gelat(?)
7.11.La necropolis de
Villaricos M.Astruc Madrid 1951
Informes
y Memorias
Ministerio de Educacion
Nacional
ncfps
Geen opmerkingen:
Een reactie posten