Ringmap 12.
‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑
titel naam plaats/bron
‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑
12.1.Livius,Tocht over zie Map 12A LIVIUS
de Alpen.... T.Livius (59
v.C ‑ 17 n.C)
12.2.Ebla, Syrië C.Bermant/M.Weitzman
Bakermat van de
[Selectie met:
aartsvaders?
enige aantekeningen]
12.3.Eine antike Shuld‑ [Aantekeningen]
frage W.Otto Hist.Zeitschrift 145(1932)
Die Vorgeschichte
des zweiten Punischen Krieges
12.4.Hannibal W.Görlitz ZIE RINGMAP 67!
[Aantekeningen]
12.5.De schuldvraag G.de Sanctis Bari 1932
i.e.v.v.P.Kneissl p.161‑186
[Aantekeningen]
12.6.Die Römischen H.H.Scullard [Aantekeningen]
Kriegserklärung am
Carthago(218) Rheinisches Museum
p.69‑88
12.7.Zur Beurteilung [Aantekeningen]
Hannibals K.Christ Historia 17‑1968
p.461‑495
12.8.International
Treaties [Aantekeningen]
in Antiquity A.H.Chroust Classica et Mediavalia 1954
The diplomatic negotiations p.60‑107
between Hannibal and Philippus V
of Macedonia
12.9
Saguntum and the
origins of the [Aantekeningen]
Second Punic war A.E.Astin Latomus 26‑1967 blz 577
12.10.Hannibal
übergang blz
227.[Aantekeningen]
12.11 After Cannae A.D.Fitton Brown Historia 8...1959
[Aantekeningen]
12.12 Hannibal als J.Kromayer Historische Zeitschrift
Staatsman
103..1909, blz 237
[Aantekeningen]
12.13 Cannae A.Graf v Schlieffen 1913 Gesammelte Geschrifte
blz 265.[Aantekeningen]
12.14 Traite de tactique
de Polybe L.Poznanski Université Ben‑Gourion
Beer‑shéva
12.15
Magistrates of the
[Aantekeningen]
1951 Oxford
England
12.16 Hannibal en Sicilie Hoffmann [Aantekeningen]
12.17 Kooplieden, soldaten [Aantekeningen]
en geleerden J.Boardman
12.18 Rhoemischen Geschichte
Th.Mommsen Wien/Leipzig 1932, Boek
43!
[Aantekeningen]
12.19 Rome und Karthago J.Vogt Leipzig, 1943
Kohler & Amelang
kaart&afbeeldingen
12.20 Histoire ancienne de [Veel Aantekeningen]
l'afrique du nord S.Gsell Paris, Librairie Hachette
1913ev
Selectie van blz.
12.21.Homeros Odyssee O.Damsté Prisma boeken 705
Uitgeverij Het Spectrum
Utrecht/Antwerpen
Selectie
blz 32‑191
12.22 Rapport préliminaire [+ Aantekeningen]
sur la 3e campagne A.Bouni & J+E.Lagarce &
à Ibn Hani(Syrië) N.Saliby &
L.Broke Syria LVI 1979, blz 218
12.23.Les
textes en P.Bordreuil Syria LVI 1979, blz 295
cunéiformes alpha‑ A.Caquot Selectie
bétiques découvertes
en 1977 à Ibn Hani
12.24.Les
textes en D.Arnaud Syria LVI 1979, blz 317
cunéiformes syl‑ D.Kennedy Selectie
labiques découvertes
en 1977 à Ibn Hani
12.25.De tempel van J.Dentzer Syria LVI 1979, blz 325
"Dusarès" te Sê te Selectie
Haran, gewijd aan Baäl Shamên
12.26
Phoenicians, Philis‑
Bull.d'épigraphie sémitique
tines and Moabites R.Zadok Syria
in Mesopotamie BASOR 230(apr 1978)blz
57
12.27.Bull.d'épigraphie
sémitique Syria
‑Elementi arcaici.... G.Coacci Polselli
‑Grecs et orientaux... M.Euzennat
‑Le dieu de la mer... M.Fantar
‑Le dieu Reshef... W.J.Fulco
‑Divinita egiziane... S.Ribichini
‑Melqart.... idem
‑God
Dagan.... J.F.Healey
‑Goddess Anath... A.Deem
‑VenusternGottheit.. J.Henninger
‑Rebellion in Heaven.. P.D.Hanson
‑Ba'al Samem ..... R.A.Oden
‑..toponymes phénicien..M.Sznycer
‑..ports de Tyr.... J.P.Rey‑Coquais
‑..5 sceaux phénicien.. A.Lemaire
‑..scarabeo punico.. M.L.Uberti
‑Sant' Antioco... idem
‑Le monnayage de Tyr.. A.Lemaire
Voorts
publicaties over: BYBLOS ,SIDON
TELL
KEISAN,ZINCIRLI,KITION,SEVILLA,SANT_
ANTIOCO,PITHEKOUSSAI,MOZIA,THARROS,TRAPANI
CARTHAGO,MAKTAR,SULCIS,BORDJ HELLAL.
{Boekbespreking:
The impact of Egypt on Canaan, R.Giveon}
12.27.Bull.d'épigraphie
sémitique Syria
12.27.43 ‑Elementi arcaici.... G.Coacci Polselli
12.27.46 ‑Grecs et orientaux... M.Euzennat
12.27.49 ‑Le dieu de la mer... M.Fantar
12.27.50 ‑Le dieu Reshef... W.J.Fulco
12.27.51 ‑Divinita egiziane... S.Ribichini
12.27.52 ‑Melqart.... idem
12.27.53 ‑God Dagan.... J.F.Healey
12.27.54 ‑Goddess Anath... A.Deem
12.27.55 ‑VenusternGottheit.. J.Henninger
12.27.57
‑Rebellion in Heaven.. P.D.Hanson
12.27.62 ‑Ba'al Samem ..... R.A.Oden
12.27.64.1 ‑..toponymes
phénicien..M.Sznycer
12.27.64.2 –Recherches sur les tpoponymes phéniciens en Med.Centr M.Sznycer
12.27.66 ‑..ports de Tyr.... J.P.Rey‑Coquais
12.27.68 ‑..5 sceaux phénicien.. A.Lemaire
‑..scarabeo
punico.. M.L.Uberti
12.27.70 ‑Sant' Antioco... idem
12.27.78 ‑Le monnayage de Tyr.. A.Lemaire
12.27.118 The Byblos
12.27.119 An Archaïc Inscription from Byblos
12.27.120 Une inscription champlevée des environs de Byblos P Bordreuil
12.27.121
Sidon Abedmiskar 2blz
12.27.122
Tambourit (bij Sidon
‘qm
BERYTUS25 P Bordreuil
12.27.123
Sarafand A
Phoenician Inscription in Ugaritic Script? JANES8 Yada*baal
12.27.124
Nebi Yunis Une
stèle ‘molk’de Palestine
B.Delavault
/ A.Lemaire
12.27.126 Zincirli. The Rhetoric of the Kilamuwa Inscription. M.O’Connor.
BASOR226
12.27.127
Zincirli. L’iscrizione fenicia di Kilamuwa. G.Garbini (škr)
12.27.128
Kition. Iscrizione fenicia su una coppa di Kition. A.van den
Branden.
12.27.129 Kition. Fouilles de Kition III Les Inscriptions
Guzzo/Karageorghis
12.27.130
Kition. Fouilles de Kition III Les Inscriptions Mekal
12.27.131
Kition. Fouilles de Kition III Les Inscriptions eeuwigheid
12.27.132
Kition. Fouilles de Kition III Les Inscriptions functionarissen
12.27.133
Kition. Fouilles de Kition III Les Inscriptions kosten tempel Aštarte
12.27.134
Kition. Fouilles de Kition III Les Inscriptions Baal van Kition/grtnt
12.27.135
Kition. Fouilles de Kition III Les Inscriptions CIS I 88
12.27.136 Sevilla troon van Aštarte
12.27.137 Pithekoussai. Testimonianze epigrafich semitiche dell’VIII secolo
12.27.138
Sant’ Antioco. I gioielli. M.L.Uberti
12.27.139
Mozia. Su un trono di Aštarte. M.L.Uberti
12.27.140
Mozia. Le iscrizione puniche. Amadasi
12.27.141
Tharros. Su alcuni amuleti. G.Tore
12.27.142
Trapani
aan Tanit & Baal Hammon M.J.Fuentes Estanol
12.27.143
Carthago. CIS I 339. R.S.Tomback
12.27.144
Steles du tophet Carthago. P.Bartoloni
12.27.145
Carthage
12.27.146
Maktar. L’inscription neopunique Février-Fantar B de Mactar. A.van den Branden
12.27.147
Antiquités et épigraphie nord-sémitiques. M.Sznycer. Makter=hoofdstad van
Thusca+Gunzuzi
12.27.148 Sulcis. CIS I 151 A.van den
Branden
12.27.149 Bordj Hellal. O.Masson
12.28 Bull. d'épigraphie sémitique
1976 J.Teixidor Syria LIII 1976
12.28.1 ‑..l'invention de
l'alphabet.J.Starckey/P.Bordreuil
12.28.2 ‑..l'alphabet phénicien.. M.Sznyver
12.28.5 ‑..Baalshallim.. E.T.Mullen
12.28.6 ‑..CIS I,86.. J.P.Healey > tarief Kition
12.28.9 ‑..Peckham.... E.Puech
12.28.12 ‑..Ya'udi... P.E.Dion
12.28.13 ‑..vocabulaire.... A.van den Branden
12.28.14 ‑..porpora....... G.Garbini
12.28.15 ‑..maledizione.... E.Mazza
12.28.17 ‑L'assemblée.... M.Sznycer
12.28.24 ‑..RS'T... F.Bron
12.28.29 ‑Epigrafia punica Sicilia........ M.G.Guzzo Amadasi
12.28.32 ‑...religione.... P.Xella
12.28.39 ‑L'onomastica punica Mozia... G.Coacci Polselli
12.28.40 ‑...Calah
12.28.41 - Bibliotheca or.13 E
Lipinski (Bastet) > Otmilc
12.28.43 -Deux notes épigraphiques sur Tobit > ‘el P.E.Dion
12,28.44 ‑..Benz..... E.Lipinski >> Abdemon de
Tyriér
12.28.46 ‑'bd'mn>*bd’šmn.......... F.L.Benz
12.28.52 -Libyca O.Masson >> Dougga, Guelma, Mactar
(Ieplan=yptn)
12.28.54 -Muzikanten
en zangers van Tyrische afkomst te Calah
12.28.55 ‑...Chypre.... A.Dupont‑Sommer + Nora/Libanon
inscripties
12.28.56 ‑...Early Phoenician Presence Cyprus
12.28.57
‑..Arados et sa
perée ... J.P.Rey‑Coquais
12.28.61 -Les Saints du Très Haut KAI 17
12.28.62 ‑Un dio punico sbn? P.Xella
12.28.63 -Etudes sur la religion phénicienne P.Xella
12.28.64 -On the Wine God in Palestina M.Smith >Dionysos assimilatie met lokale
Baals
12.28.65 -The Godess At.irat E.Lipinski
12.28.66 -A Note on Burning Babies M Smith> Molek
12.28.67 -Hannibal
et les dieux de Rome R.Bloch
12.28.68
-découvertes
epigraphiques dans le pays de Carthage A.Beschaouch
>Saturnus
12.28.69
–The Role of Human
Sacrifice A.R.W.Green
12.28.70
–Aphrodite-Astarte J.E.Dugand
12.28.71
–La déesse Tanit (zie nrs 72,112,138)
12.28.72
–Diccionario de las
religiones prerromanas de Hispania J.M.Blazquez
12.28.73
–La nature du dieu
S.id (Antas) J.Ferron
12.28.76 -Césarée
de Palestine J.Ringel (Toren van Strabon)
12.28.77
-Jaffa (fen.achtergrond) ioppe phoenicum > plinius
oudere 5.14
12.28.87 -Samaria
12.28.89 -Sarepta
Selected Inscriptions J.Teixidor zegel met de plaatsnaam
12.28.129
-woestijn van Sin ‘Arjud in Wadi
Qeraiyé>fen.inscripties
12.28.130
–Byblos: de bronzen spatula inscriptie A van den Branden
12.28.131
–J.Starky inscriptie/Byblos
12.28.132
–Sidon
12.28.133
–Sidon
12.28.134
–Sidon Temple
Eshmoun à Sidon
12.28.135
–Sidon Sidon
12.28.136
–Akko. Fouilles. M.Dothan
12.28.137
–Kharayeb. Cartouche. B.Kaoukabani
12.28.138
–Musée de Beyrouth. Bronzen lamp. Tanit.
12.28.139
–Sarepta. 5 inscripties. J.Teixidor. Zie nr.89
12.28.140
–Zincirli. Kilamuwa KAI 26. A van den Branden
12.28.141
–Karatepe. Zie nrs 24+151
12.28.142
–Kition. bokaal met inscriptie. A.Dupont-Sommer. (haren)
12.28.143
–Kition. The Kition
Tariffs and the Phoenician Cursive Series. J.P.Healey
12.28.144
–Malta. CIS I 122+122bis: de 2 broers/Melqart. M.Sznycer
12.28.145
–Malta
12.28.146
–Sevilla. A Note on
the Phoenician Inscription from Spain
12.28.147
–Douïmes. Medaljon CIS I 6057
12.28.148
–Tas Silg. plaque d’os+ ivoor met inscriptie M.Sznycer
12.28.149
-Malta. CIS I 124 maand van de mrp’m in jaar Hannibal,
zoon van Bodmilk
12.28.150
–Carthago 3 stèles inédites. Mh.Fantar
12.28.151
–A Carthagian
Report of the Battle
12.28.152
–CIS I 264
12.28.153
–12 stèles puniques
de Carthage.Mh.Fantar + C.G.Ch.Picard
12.28.154
–CIS I 2740 ZIE: NR.46
12.28.155
–Cherchell. KAI 161 Micipsa A van den Branden
12.28.156
–Guelat Bou Sba. KAI 165 A van den Branden
12.28.157
–La stèle neopunique
de Suo. Mh.Fantar
Aankondigingen
en verwijzingen over onderwerpen als:BURNING BABIES,HANNIBAL,HUMAN
SACRIFICE,ASTARTE,DICCIONARIO,SID,CESAREE DE
PALESTINE,JAFFA,SAREPTA,BYBLOS,SIDON,ALLO,KHARAYEB,MUSEUM BEIROET,
ZINCIRLI,KARATEPE,KITION,MALTE,SEVILLA,DOUIMES,CARTHAGO,CERCHELL,GUELAT BOU
SBA,SUO.
{boekbesprekingen van:Le dossiers de
l'archéologie, Sarepta, Caesarea Maritima,Orants de Carthage}
12.29 Rapport préliminaire [Aantekening +]
sur la 1e campagne A.Bounni & E+J.Lagarce
Ibn Hani(Syria) & N.Saliby Syria LIII 1976
12.30.bibliographie Syria 1976 met o.a:
12.30.1 ‑sukas II Carlsberg expedition to Phoenicia
12.30.2 ‑kadmeia I S.Symeonoglou Göteborg 1973
12.30.3 ‑excavations at kition V.Karageorghis Cyprus
12.30.4 ‑the necropolis of kalorikiki J.F.Daniel/G.H.McFadden J.L.Benson Götebrog
1974
12.30.5 -Middle Cypriot White Painted Pottery D.Frankel Göteborg
1974
12.30.6 -The Northern Cemetery of Beth Shan E.D.Oren Leiden
12.30.7 -Bulletin du Musée de Beyrouth Paris
a.Le temple d’Echmoun à Sidon
b.tombe de l’ancien et moyen Bronze
(Byblos)
c.Notes on the Phoenician Ostraca Near Sidon
d.La première tablette cuneiforme trouvée
à Tyr
e.La première campagne de fouilles à tell
Arqa
12.30.8
Another Remark
about the Byblos
par l’empire romain Comte
Robert du Mesnil du Buisson
12.31 Milkiram,nouveau
roi phénicienne Barnet
Lemaire Syria 1975 blz 83
de Tyr
‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑
Verder het
conglomeraat:Hannibal,Cannae,de schuldvraag, verdragen.
Veel verwijzingen naar bronnen in
tijdschrift SYRIA
Hoofdstuk
12. De tweede Punische oorlog en epigrafische beschouwingen.
Klassieke overlevering.
Voor wat betreft de 2e
Punische oorlog is LIVIUS één van de belangrijkste bronnen. Zijn chronologie
lijkt niet altijd helemaal in orde, maar hij verschaft zoveel details in de AB
URBE CONDITA . Livius leefde van c.60 v.C tot c.15 na Chr. Hij beschrijft een
van de bloedigste perioden van de oudheid. Het was een echte wereldoorlog in
die tijd. Hieronder staan de door hem vermelde verliescijfers en dat is dus nog
niet eens het werkelijke aantal.
|
Jaar
|
Carthaagse
Verliezen
|
Romeinse
Verliezen
|
Totaal
|
|
218
|
57900
|
17600
|
|
|
217
|
33400
|
25200
|
|
|
216
|
12500
|
90000
|
|
|
215
|
64182
|
1150
|
|
|
214
|
83000
|
19000
|
|
|
213
|
8112
|
-
|
|
|
212
|
68630
|
66600
|
|
|
211
|
11493
|
100
|
|
|
210
|
15500
|
13000
|
|
|
209
|
62000
|
5700
|
|
|
208
|
720
|
3600
|
|
|
207
|
88100
|
8500
|
|
|
206
|
106935
|
1300
|
|
|
205
|
15000
|
200
|
|
|
204
|
15300
|
1200
|
|
|
203
|
62500
|
-
|
|
|
202
|
56200
|
1500
|
|
|
Totaal
|
761472
|
254650
|
|
Dit betreft gesneuvelden,
krijgsgevangenen, zieken, gewonden, tot
slaaf gemaakten e.d. Bij de Romeinse verliezen is ca. 50% ook werkelijk Romeins
en de rest bondgenoten. Bij de Carthaagse verliezen is tussen de 5-10% echt
Carthaags en de rest zijn de bondgenoten. Het laat eens te meer zien, dat het
geen Punische oorlog was, maar een oorlog tussen een groot deel van de
Italische volken en de rest van de omliggende wereld. De grote verschillen tussen de verschillende jaren laat zien, dat
Livius lang niet volledig was in het vermelden van alle verliezen.
12.1.Livius,Tocht
over de Alpen.... T.Livius (59 v.C ‑
17 n.C)
De
schuld voor de 2e Romeins-Carthaagse oorlog 1.
De
aanvallende (en overwinnende) partij tracht altijd de schuld aan de ander te
geven. De overwinnaar heeft altijd gelijk. Dit is bij elke oorlog zo. De
Romeins-Carthaagse confrontatie vormt daarop geen uitzondering. Romeinse
‘geschiedschrijvers’ zoals Q.Fabius Pictor, Ennius en Cato, willen ons doen
laten geloven, dat Carthago en/of Hamilcar/Hannibal op de oorlog aanstuurde.
Als Hamilcar bijvoorbeeld naar de oorlog gestreefd had, dan zou hij de vloot
niet zo verwaarloosd hebben. Bij het Ebroverdrag (226/225 v.C) heeft Rome
eigenlijk Saguntum opgegeven. Daarom aarzelt het ook later zo lang om in te
grijpen. Bovendien verbetert de toestand in het oosten voor Rome dan en dus
heeft men de handen vrij in het westen en verklaart men alsnog de oorlog.
12.3.Eine
antike Shuld‑ frage
W.Otto
Hist.Zeitschrift 145(1932)
Die Vorgeschichte des zweiten Punischen Krieges
De
schuld voor de 2e Romeins-Carthaagse oorlog 2.
In 225/226 v.C schijnen
Saguntum en Emporiae om bescherming gevraagd te hebben bij Rome. Rome zegt die
bescherming toe, maar dan dreigt Hasdrubal om de Kelten te gaan bijstaan,
waarbij Rome op dat moment in fel conflict is verwikkeld. Het gevolg is, dat er
het Ebro-verdrag komt, waarbij de rivier de Ebro de demarcatielijn gaat vormen.
Deze visie is slechts één van de vele visies omtrent deze periode.
12.4.Hannibal W.Görlitz
De
schuld voor de 2e Romeins-Carthaagse oorlog 3.
In
het verdrag van 241 v.C tussen Hamilcar en Lutatius werd bepaald, dat Rome en
Carthago elkaars bondgenoten met rust zouden laten. Er werd hiervoor zelfs een
hele lijst opgesteld. Saguntum stond niet op die lijst. Rome vindt dat die
bepaling in zijn algemeenheid geldt, maar waarom werd er dan die lijst
opgesteld? Bij het Ebroverdrag (226/225 v.C) zou Hasdrubal à titre personel
hebben gehandeld. Hij wilde tijd winnen en verwachtte eigenlijk niet, dat de
Kelten zo snel voor de Romeinse legioenen zouden buigen. Hasdrubal verwachtte
op korte termijn ook helemaal nog geen oorlog met Rome. De verwaarlozing van de
vloot en het personeel daarvoor is wel zijn grootste fout geweest. Hij had
overigens meer schepen, dan hij bemanningen ervoor had!
12.5.De
schuldvraag G.de Sanctis Bari 1932
i.e.v.v.P.Kneissl p.161‑186
De
Romeinse oorlogsverklaring in 218 v.C. aan Carthago.
Maandkalender:
220 v.C.
nov 1e Romeins
gezantschap
dec
219 v.C.
jan
feb
mrt
apr
mei begin belegering
Saguntum
jun
jul Rome valt Illyrië aan
(Demetrius van Pharos)
aug
sep
okt
nov
dec einde belegering
Saguntum
218 v.C.
jan
feb 2e Romeins
gezantschap (en oorlogsverklaring?)
mrt
apr vertrek uit
Nieuw-Carthago
mei over de Ebro
jun in Noord-Spanje
jul in Noord-Spanje
aug in Noord-Spanje/over
de Pyreneeën
sep over de
Pyreneeën/Rhône
okt over de Rhône/Alpen
nov over de Alpen/in de
Povlakte
Hannibal
verbleef in ieder geval twee maanden in Noord-Spanje om die streek te
pacificeren. Emporiae en Tarraco en de Bargusiërs blijven weerstand bieden.
Hannibal
moet twee plannen hebben gehad:
1.onderwerping
Noord-Spanje in 218 v.C.
2.tocht
naar Italië in 217 v.C.
Om
een of andere reden is deel 2. van het plan vervroegd. Deel 1. is nog niet
afgemaakt. Krijgt Hannibal hier pas van de oorlogsverklaring te horen? Wilde
Hannibal de Romeinen in de waan laten, dat het hem alleen maar om Noord-Spanje
te doen was?
12.6.Die
Römischen
H.H.Scullard
Kriegserklärung am Carthago(218) Rheinisches Museum 1951
Hoe
ziet men Hannibal in de Oudheid.
De
Romeinen schilderen hem af als wreed, trouweloos, sluw. Hij zou als belangrijk
kenmerk geldzucht hebben. Cornelius Nepos beklemtoont met name zijn militair
genie. Diodoros vindt echter, dat hij in Capua het Carthaags leger laat
verloederen. Pompeius Trogus wijst op zijn invloed op het oostelijk deel van de
Middellandse zee. Livius wijst op zijn snelheid van handelen. Het beeld wat
Polybios oproept, lijkt het meest evenwichtige te zijn. Hij baseert zich
waarschijnlijk ook op Sosylos en Silenos, die het het best geweten moeten
hebben.
12.7.Zur
Beurteilung Hannibals K.Christ Historia 17‑1968 p.461‑495
Verdrag
tussen Hannibal en Philippus V van Macedonië.
De algemene bewoordingen van steun aan
elkaar worden door diverse schrijvers als volgt geïnterpreteerd:
Livius en Zonaras
zijn van mening, dat:
1.Macedonië moet
met een zo groot mogelijke vloot naar Italië komen.
2.Italië gaat aan
de Carthagers behoren.
3.Carthagers
zullen daarop samen met Macedonië Griekenland veroveren.
4.Griekenland
gaat bij Macedonië behoren.
De bewering van
Livius, dat Hannibal Rome wilde vernietigen,
is een legende. Polybios heeft waarschijnlijk de oorspronkelijke tekst gezien
en hij stelt, dat het doel was om tot een vredesverdrag tussen Rome en Carthago
te komen, waarbij Rome Latium, Sabinii, Etruria en Umbria zou behouden. Gallia
en Zuid-Italië zou weer vrij worden en Sardinië, Corsika en West-Sicilië
dienden weer bij Carthago te komen.
Kennelijk hebben
de Romeinen dan de volgende plaatsen op de kust van Illyrië in handen, want die
zouden ze bij een vredesverdrag moeten ontruimen:
Kerkyra, Apollonia, Epidamnos, Pharos, Dimale,
Parthiner, Antintania.
12.8.International
Treatie in Antiquity A.H.Chroust Classica et Mediavalia 1954
The diplomatic negotiations
p.60‑107
between Hannibal and Philippus V
of
Macedonia
Saguntum
1.
De
aanleiding voor de 2e Punische oorlog vormde de belegering van
Saguntum. Hannibal wilde deze mogelijke Romeinse invalsbasis uitschakelen. De
stad valt eind november 219 v.C. Hij wilde geen herhaling van Messana. Het
bericht van de val komt pas in januari/februari 218 v.C. in Rome aan. In maart
218 v.C. stelt Rome een ultimatum. In april 218 v.C. vertrekt Hannibal uit
Nieuw-Carthago.
12.9 Saguntum and the
origins of the
Second Punic war A.E.Astin Latomus 26‑1967 blz 577
De
tocht over de Alpen.
E.Meyer
heeft de volgende route voor ogen:
Even
ten noorden van Avignon (Roquemaure) over de Rhône. Langs de Isère – Ponteharra
– Montmélion – Maurienne – Arc - Col de Clapier – Dora Riparia.
12.10.Hannibal
übergang blz
227.
De
hamvraag na Cannae.
Waarom
niet naar Rome? De gedachte was hem te groot (Livius). Hannibal had grote
twijfel en veel angst (Plutarchus). Hij was te zeer tevreden over het bereikte
resultaat (Valerius Maximus). De meeste van zijn manschappen waren gewond
(Eutropius). Het laatste argument zou wel eens zeer realistisch geweest kunnen
zijn. Tegenwoordig is de meest verbreide verklaring, dat Hannibal eigenlijk
Rome niet wilde vernietigen en bovendien wist hij, dat hij dat ook nauwelijks
zou kunnen. Rome had nog veel te veel reserves.
Hallward:
Carthago
miste de zege in deze oorlog, omdat het de vrede wilde winnen.
12.11 After Cannae A.D.Fitton Brown Historia 8...1959
De
staatsman Hannibal.
De
visie van Joh.Krohmayer: De traditie van Carthago was vrede en geen oorlog.
Alleen wanneer men aangevallen werd, dan was men bereid tot oorlogvoeren. Ook
Hamilcar en Hannibal waren in principe voor de vrede. Daarom werd er niet
gestreefd naar de vernietiging van Rome. Na Cannae worden gematigde eisen
gesteld. Hannibal doet eigenlijk alleen wat Carthago wil. Zelfs bij Saguntum
hield Hannibal zich nog in. Hij probeert eerst nog te bemiddelen tussen
Saguntum en de Torboleten. Hannibal moet gedacht hebben, dat net zoals in het
oosten ook in het westen er een zeker evenwicht tussen de staten en staatjes te
bereiken zou kunnen worden. Maar dat was nu juist iets wat Rome zeker niet
wilde.
12.12
Hannibal als J.Kromayer Historische Zeitschrift
Staatsman
103..1909, blz 237
Cannae.
Alfred
Graf von Schlieffen zet in 1913 na Chr. nog eens de krachtsverhoudingen uiteen
aan het begin van de zo befaamd geworden veldslag.
|
|
Zwaar
vv
|
Licht
vv
|
Ruiterij
|
Totaal
|
|
Romeinen
|
57600
|
15400
|
6000
|
79000
|
|
Hannibal
|
32000
|
8000
|
10000
|
50000
|
|
verschil
|
-25600
|
-7400
|
+4000
|
-29000
|
De
Romeinen stonden tot 36 rijen dik opgesteld en de manschappen van Hannibal
hadden een liniedikte van 12 rijen.
12.13
Cannae A.Graf v
Schlieffen 1913 Gesammelte Geschrifte
blz 265.
De
taktiek van Hannibal.
Volgens
Polybios bediende hij zich van de volgende taktieken:
a.omcirkelen.
b.voorbereiding
tot in de details.
c.opoffering
onbelangrijke eenheden, als er geen beslissend voordeel te behalen was.
d.hinderlagen
met gebruik van de fysische omstandigheden.
e.De
Kelten worden gebruikt als ‘kanonnenvlees’.
f.van
concaaf naar convex in de opstelling.
12.14
Traite de tactique de Polybe L.Poznanski Université Ben‑Gourion Beer‑shéva
Romeinse
magistraten.
Als
bevelhebber was je je leven lang niet zeker in de 2e Punische
oorlog. Onderstreept zijn gevallen of vewonde magistraten en dat zal zeker niet
volledig zijn.
219 Q.BAEBIUS TAMPHILUS + P.VALERIUS FLACCUS naar Hannibal
218
L.ATTILIUS SERRANUS + MANLIUS in Gallia
Cisalpina
M.FABIUS + M.LIVIUS
+ L.AEMILIUS + C.LICINIUS + Q.BAEBIUS
Naar
Carthago met het ultimatum.
SEX.POMPONIUS = vlootvoogd
217
SERVILIUS wordt
na Trasimeno vlootvoogd.
Praetors = CORNELIUS MAMMULA te Sardinië
OTACILIUS CRASSUS te Sicilië
216
P.FURIUS
PHILUS = raakt bij raid op Afrika
gewond.
SEMPRONIUS TUDITANUS
+ CN.OCTAVIANUS leiden soldaten door de linies te Cannae.
M.IUNIUS SILANUS landt te Neapolis.
215
Consul
Ti.SEMPRONIUS GRACCHUS overwintert in Lucanië.
POSTUMIUS
valt binnen in Gallia Cisalpina.
Praetor AP.CLAUDIUS
PULCHER geen succes tegen Locri.
P.C.SCIPIO in alliantie met Iliturgi +
Intibili.
OTACILIUS zeeslag + raid
Ti.SEMPRONIUS LONGUS vecht bij Grumentum
tegen Hanno.
P.VALERIUS FLACCUS neemt gezantschap
gevangen van Hannibal
naar Philippus.
214
Q.FABIUS MAXIMUS
VERRUCOSUS = consul
M.CLAUDIUS, M. MARCELLUS = consuls
213
FABIUS neemt Arpi
Prefect L.PINARIUS moordt Henna uit.
Prefect
POMPONIUS VEIENTANUS wordt gevangen door Hanno.
Q.STATORIUS naar Syphax
212
FULVIUS naar
Capua, dan naar Apulië en wordt daar rampzalig
verslagen.
CN.CORNELIUS LENTULUS ontvangt het hoofd van GRACCHUS.
M.VALERIUS LAEVINUS begint onderhandelingen met
Aetolische liga.
T.QUINCTIUS CRISPINUS verdedigt Romeins kamp bij
Syracuse tegen
een aanval van Hippocrates.
Prefect M.LIVIUS (MACATUS?) houdt de citadel van
Tarentum.
Prefect M.ATINUS maag veilig uit Thurii vertrekken.
211
CN.FULVIUS
FLACCUS beschuldigt C.SEMPRONIUS BLAESUS te
zijn gevlucht bij HERDONEA.
AP.CLAUDIUS PULCHER gewond en sneuvelt later te
Capua.
OTACILIUS raid op Utica en sterft op Sicilië
210
Dictator
Q.FULVIUS FLACCUS.
FULVIUS CENTUMALUS gedood bij Herdonea in verrassingsaanval door Hannibal.
M.ATILIUS REGULUS +
M.ACILIUS naar Egypte voor een vriendschapsverdrag.
LGENUCIUS +
P.POETILIUS + P.POPILLUS naar Syphax.
Prefect D.QUINCTIUS gedood in hinderlaag
tijdens het graan halen uit Etrurië naar Tarentum.
Prefect M.VALERIUS
MESSALLA doet een raid op Afrika en rapporteert de voorbereidingen van Carthago
om Italië te invaderen.
209 FABIUS herwint Manduria + Tarentum.
208
MARCELLUS + CRISPINUS vallen in
een hinderlaag.
MANLIUS
TORQUATUS wordt dictator.
Praetor P.LICINIUS VARUS heeft 50 schepen voor de kust
van Rome.
207
CLAUDIUS NERO + LIVIUS SALINATOR = consuls.
Praetor L.PORCIUS LICINUS aan de Metaurus.
Q.CLAUDIUS (FLAMEN) stuurt de boodschappers van
Hasdrubal naar NERO.
M.IUNIUS SILANUS verslaat Mago + Hanno (gevangen).
L.CORNELIUS SCIPIO valt de stad Orongis aan.
206
L.VETURIUS PHILO
+ Q.CAECILIUS METELLUS strijden tegen
Hannibal in Lucanië en Bruttië.
P.C.SCIPIO
+ C.LAELIUS bezoeken Syphax en winnen te Ilipa, maar
hebben wel muiterij in hun troepen. Slag bij Carmona.
205
P.LICINIUS CRASSUS herovert Locri.
SP.LUCRETIUS + LIVIUS strijden tegen Mago in Ligurië.
Raid C.LAELIUS op Afrika.
204
M.CORNELIUS CETHEGUS + P.SEMPRONIUS TUDITANUS
P.C.SCIPIO naar Afrika.
Consul TUDITANUS + LICINUS tegen Hannibal.
203
CN.SERVILIUS
CAEPIO GEMINUS
P.QUINCTILUS VARRUS tegen Mago: Genua verwoest.
Vertrek Hannibal uit Crotone.
L.BAEBIUS + L.SERGIUS + L.FABIUS protesteren tegen de
schending van de wapenstilstand.
Q.FULVIUS GILLO met Carthaagse gezanten naar Rome.
202
M.SERVILIUS PULEX GEMINUS + Ti.CLAUDIUS NERO.
12.15 Magistrates of the Roman Republic
1951 Oxford England
Hannibal
en Sicilië.
Er
was Hannibal veel aan gelegen om via Sicilië weer een directe lijn met Carthago
te openen. Daarom gaat Hanno in de lente van 215?v.C. naar Bruttië en dringen
Carthaagse troepen door tot voor de muren van Rhegium. Daarom stuurt Hannibal
ook Hippokrates en Epykides naar Syracuse om daar een koerswijziging te
bewerkstelligen. Daarom doet Carthago nog vele pogingen om vaste voet op het
eiland te krijgen.
12.16
Hannibal en Sicilie Hoffmann
De
Griekse bijdrage aan de exploratie van de Middellandse zee.
Via
Cyprus maakten de Grieken de schakel tussen Kreta en het Nabije Oosten.
De
meeste steden worden hier uiteindelijk Grieks, maar Kition, Tamassos, Idalion
blijven nog lang Fenicisch. Amathos blijft nog lang inheems.
De
Griekse kolonisatie en de raakpunten met de Feniciërs en de Carthagers:
Al-Mina = POSEIDON i.c.m Feniciërs
Tell Soekas i.c.m Feniciërs
= SELEUCIA (pas in
301 v.C)
= CYRENE
Bengazi = EU HESPERIDES >> TAUCHEIRA
= KINYPS:Dorieus
verdreven uit Tripolitanië << Carthagers
= CUMAE
= PITHECUSAE = ISCHIA
= POSIDONIA = SYBARIS
= VELIA = HYELE
<< Phokeërs van Alalia
Locri = LOCROI >> HIPPONIUM >>
MEDINA
Reggio = RHEGIUM
= CROTONE
= SIRIS
= METAPONTUM
Tarente = TARENTUM
Messana = ZANCLE >> HIMERA << Carthagers
= NAXOS >>
LEONTINOI
= CATANE
= MEGARA
= SYRACUSE
Milazzo = MYLAE
= GELA
= MOTYA i.c.m Feniciërs
= LIPARA <<
Rhodiërs & Cnidiërs verdreven van buurt Motya
Marseille = MASSALIA >> ALALIA << Etrusken
& Carthagers
Rosas = RHODAE
= AMPURIAS
= DIANION << Carthagers
= HEMEROSKOPEION << Carthagers
= MAINAKE << Carthagers
= TARTESSOS
<< Kolaios van Samos
12.17
Kooplieden, soldaten en geleerden J.Boardman
Een
erudiet man uit het begin van de 20e eeuw na Chr.
Th.Mommsen is een zeer
gewaardeerd historicus, die tot opmerkelijke uitspraken komt:
Ø De Kelten zijn goede soldaten, maar slechte burgers.
Ze komen dan ook niet tot een eigen staat.
Ø De Carthaagse stam staat middenin en toch ook buiten
de volken van de Oude wereld. De Syrische, Aziatische en Joodse stam blijft
toch altijd iets vreemds iets temidden van de Indogermanen.
Ø Het handelsgebied van de Feniciërs strekte zich uit
van Sierra Leone tot Cornwall van zuid naar noord en van Madeira naar Malabar
van west naar oost.
Ø Wanneer de onafhankelijkheid de Feniciërs te veel
kost, dan wordt die vrij gemakkelijk ingewisseld voor tribuutbetaling.
Ø De positie van Hamilcar Barcas is te vergelijken met
die van de Prins van Oranje t.o.v. de staten-generaal.
Een
vergelijking tussen Carthago en Rome geeft het volgende beeld:
|
Carthago
|
Rome
|
Meer geldeconomie
|
Meer grondeconomie
|
Plantages & slaven
|
Zelfstandige boeren
|
Kleine bezittende klasse
|
Grote bezettinde klasse
|
luxe
|
Soberheid
|
aristocratie
|
Aristocratie
|
rechters
|
Senatoren
|
vredelievend
|
Oorlogszuchtig
|
vloot
|
Legioenen
|
zeemacht
|
Landmacht
|
huursoldaten
|
Eigen soldaten
|
Weinig Feniciërs
|
Veel Romeinen
|
Zeer Veel bondgenoten
|
Veel bondgenoten
|
Jaloerse controle
|
|
12.18
Rhoemischen Geschichte Th.Mommsen
Wien/Leipzig 1932
Noord-Afrika.
Het
wordt wel het eiland van het westen genoemd. In het noorden door de zee en in
het zuiden door het zand begrensd. Aan de kusten en in de vlakten ontwikkelt
zich de beschaving en in de bergen en de steppen blijft de Berberse natie
nomadisch overeind. In de noordelijke oasen van de Sahara leven in de Oudheid
nog negers. Pas in de 3e + 4e eeuw na Chr. wordt de
kameel geintroduceerd en ook het varken wordt pas in de Romeinse tijd
ingevoerd. In de Oudheid moet het klimaat warmer en regenrijker zijn geweest.
Dan ook komen er nog olifanten, neushoorns, apen, struisvogels, katachtigen,
krokodillen en nijlpaarden voor. Polybios beschrijft bijvoorbeeld de
krokodillen in de Oued Draa (Darat). Juba signaleert ze in een meer in
Mauretanië en ook bij de kaap Misrata (Céphales). Bij de rivier Cinyps in Tripolitanië
kwamen t.t.v. Dorieus nog bossen voor.
De
Feniciërs waren in deze streek altijd maar een kleine minderheid. Toch is hun
invloed op de inheemse volken en stammen groot geweest.
De
klassieke overlevering rept over een zeer oude occupatie door de Feniciërs van
het eiland van het westen en deze overlevering is overweldigend. Ondanks dat de
archeologie deze hoge dateringen nog niet altijd heeft kunnen bevestigen, kan
men niet om de massale overlevering heen, temeer daar jonge dateringen in de
overleveringen juist ontbreken. Bovendien zijn het zelfs overleveringen van de
‘vijanden’van de Feniciërs en juist zij zouden de prestaties van de Feniciërs
toch willen bagatelliseren.
o.a:
Diodoros van Sicilië: De
Feniciërs, die sinds lange tijd onophoudelijk handel en scheepvaart bedrijven,
hebben vele kolonies gesticht op de kusten van Libyë en een zeker aantal andere
op de westelijke gedeelten van Europa. Deze vestigingen zouden ouder zijn
geweest dan Gadès.
Strabo: De stichting van de
Fenicische kolonies vond plaats kort na de inname van Troje.
Velleius Paterculus: De
Tyrusvloot sticht tijdens de terugkomst van de Herclieden op Peloponessos (80
jaar na Troje) Gadès en enige jaren later Utica.
Aristoteles: Utica werd 287 jaar
voor Carthago gesticht.
Plinius de oudere: De tempel van
Apollo te Gadès is 1178 jaar oud en hij zei dit in het jaar 77 v.C.
Ithobaäl van Tyrus sticht Auza in de 1e helft van de 9e
eeuw v.C. Dit moet Amale bij Algiers zijn geweest.
Eratosthenus rapporteert via Strabo, dat er maar liefst 300 Fenicische
kolonies waren aan de oceaankust van Mauretanië.
12.20 Histoire ancienne
de l'afrique du nord S.Gsell Paris, Librairie Hachette 1913ev
Odysseus.
In
dit roemruchte avonturenverhaal spelen de Feniciërs een rol, wanneer het aankomt
op het zich verplaatsen door de wereld:
Ø Op Cyprus was
ik, in Fenicië en Egypte, ja tot in Ethiopië en Libyë.
Ø Daarom zal ik
U iets anders geven en wel het mooiste kostbaarste mengvat, dat zich in mijn
schatkamer bevindt. Het is geheel van zilver met een gouden rand, een werk van
Hephaistos, en het is mij geschonken door de koning der Sidoniërs, toen ik op
de thuisreis zijn gast was.
Ø …., omdat ik
een zoon van Idomeneus had gedood. Die wilde mij namelijk mijn aandeel in de
Trojaanse buit ontnemen, maar ik doodde hem vanuit een hinderlaag en smeekte
Fenicische zeelieden mij aan boord van hun schip te nemen en mij naar Pylos te
brengen. Zij werden evenwel door een storm uit hun koers geslagen en zochten in
deze haven hun toevlucht.
Ø In Egypte
raakte ik in krijgsgevangeschap, daarna nam een Feniciër mij mee op zijn schip
en bij hem bleef ik een vol jaar. Toen nam hij me mee naar Libyë om mij daar
als slaaf te verkopen, maar Zeus deed het schip in een storm vergaan ….
Ø Op een dag –
ik was toen nog heel klein – landde daar een Fenicisch schip, dat allerlei
verleidelijke dingen aan boord had. De opvarenden waren schurken en wisten een
slavin van mijn ouders te verleiden, een mooie Fenicische vrouw, die vroeger
door zeerovers uit Sidoon geschaakt en als slavin aan mijn vader verkocht was.
12.21.Homeros
Odyssee O.Damsté Prisma boeken 705
Uitgeverij Het Spectrum
Utrecht/Antwerpen
Ebla.
De
Tell Mardich ligt in Noord-Syrië tussen Aleppo en Hama. Al rond 3500 v.C. is er
enige bewoning van de acrpolis. In de periode 2685 – 2400 wordt Iblul II, de
koning van Mari, door Ebla verslagen. Sargon van Babylonië (2371 – 2316 v.C)
verwoest Ebla. Naram-Sin van Babylonië (2291-225 v.C) verwoest Ebla. Omstreeks
2000 v.C verwoesten de Amorieten opnieuw Ebla. De vierde ramp voltrekt zich
tijdens de Hettieten (1650-1600 v.C). Desondanks herrijst de stad telkens weer
uit haar as. Alleen na de doortocht van de Hettieten duurt het langer. Pas na
1200 v.C worden er enige dorpen gesticht op de plek waar het grote Ebla heeft
gestaan. Heel lang blijft het dan weer stil. Pas in c.450 v.C komt er een
nieuwe vestiging in de vorm van een buitenhuis.
In
haar glorietijd (c.2500 v.C) moet de stad echter c.22.400 inwoners gehad en zij
heerste over een streek met 260.000 mensen. Het was een handelsstad met tempels
voor Dagan, Istjar en Rasap. Dagon en Reseph zijn overigens ook de goden, die
door de Feniciërs werden vereerd. Ebla had een eigen Eblitische taal. De stad
was zeer verdraagzaam voor wat betreft de religie en het accepteren van
vreemdelingen. De bibliotheek bevatte wetboeken, woordenboeken en mythische
boeken.
12.2.Ebla,
Syrië C.Bermant/M.Weitzman
Bakermat van de
aartsvaders?
Ibn
Hani 1.
De
eerste campagne vond plaats in 1975 na Chr. De kaap ligt 9 km ten NNW van
Latakia te Syrië en strekt zich 2 1/2 km ver uit in de zee. De kaap heeft een
breedte van 500 meter. Tegen het eind van het 2e millennium lag hier
een belangrijke stad. Is dit DIOSPOLIS, die Plinius noemt in Hist.Nat.V 17?
12.29 Rapport
préliminaire sur la 1e campagne A.Bounni & E+J.Lagarce
Ibn Hani(Syria )
& N.Saliby Syria
Ras
Ibn Hani 2.
Niet
ver van Ras Shamra (Oegarit) ligt een kaap, die in de Oudheid eveneens een
lange bewoning gekend heeft. Er is een paleis van ca.5000 m2 opgegraven,
waarbij de constructietechnieken van de Hyksos herkenbaar zijn. Het grootste
paleis van Oegarit was ca.10.000 m2 groot! De rampzalige invloed van de
Zeevolken gaat aan deze plaats Ras Ibn Hani min of meer voorbij, want ook in de
IJzertijd, de Hellenistische en de Byzantijnse tijd zijn sporen van bewoning
herkenbaar. De Hellenistische stad was zelfs voorzien van grote
verdedigingswerken.
2.22
Rapport préliminaire sur la 3e campagne
A.Bouni & J+E.Lagarce &
à Ibn Hani(Syrië) N.Saliby &
L.Broke Syria LVI 1979, blz 218
Ras
Ibn Hani 3.
In
1977 na Chr. werden teksten gevonden in afbabetisch en in syllabisch
spijkerschrift. Het gaat o.a. over een offering door de koning aan El. Men
heeft het over een kalf, de slang, wijn, vogels, een schaap e.d. Ook de goden
‘Anat, Ešmoen, Baäl, Dagan en Rashap worden genoemd. Fragment 77/7 bevat vooral
namen van Hoerrietische oorsprong.
12.23.Les
textes en P.Bordreuil Syria LVI 1979, blz 295
cunéiformes alpha‑ A.Caquot
bétiques découvertes
en
1977 à Ibn Hani
12.24.Les
textes en D.Arnaud Syria LVI 1979
cunéiformes syl‑ D.Kennedy
labiques découvertes
en
1977 à Ibn Hani
Seeia.
In
de streek Hauran bevindt zich de plaats Si’ (Seeia). Hier bevindt zich een
tempelcomplex. De grote tempel is gewijd aan Baäl-Shamin (de Baäl van de
hemelen) en een kleine tempel behoort toe aan Dushara (Dusarès). Deze laatste
god werd vereerd bij de Nabatéeërs als de god van de wijn.
12.25.De
tempel van J.Dentzer Syria LVI 1979, blz 325
"Dusarès" te Sê te Haran,
gewijd aan Baäl Shamên
Levantijnen
in Mesopotamië.
In
de Assyrische archieven komen we de namen tegen van diverse Feniciërs uit de 7e
eeuw v.C.
De
Tyriër Ab-di-sa-am-si
De
Sidoniërs Ad-u-mu en
Ab-di-si-k[u(/)-ni(?)]
Andere
Feniciërs: Ab-di-he/hi-mu-nu
A-du-ni-ba-al
It-ru-nu
A-du-na-iz
Ša-aš-ma-a-a
[A-du]n-la-bi-u-ut
12.26 Phoenicians, Philis‑ Bull.d'épigraphie sémitique
tines and Moabites R.Zadok Syria LVI 1979
in Mesopotamie BASOR 230(apr 1978)blz
57
Epigrafische
vraagtekens en bijzonderheden uit 1977.
1.Monimos
en Amenè zijn Semietische namen uit Tyrus.
2.Abdemoen
en Abdoebas zijn Semietische namen uit een Griekse papyrus, dat werd gevonden
in Egypte
3.Is
šbn een Punische god?
4.Aithaa
en Rohavus zijn Semietische namen, die aangetroffen werden in Mauretanië.
5.De
Femicische god Reshef wordt aangetroffen in Habakkuk III 5.
6.Ligt
er een verbinding tussen Osiris en Melqart.
7.Komt
Melqart voor op de Pyrgi inscriptie?
8.De
god Dagan heeft een onderwereld-karakter.
9.De
godin Anath komt in sommige Bijbelse verhalen voor.
10.Attar-Ištar
is de Venus-ster-godin bij de Semieten.
11.Er
ligt een punt van overeenkomst tussen de Euhemeristische helden van Philo van
Byblos en die in het boek 1Enoch 6-11 (Arameesche fragmenten van de Qumran grot
4.
12.De
Arabische godin Allât treffen we o.a. aan in Palmyra. Ze wordt soms afgebeeld als een leeuwin en
dat is geleend van de Syrische godin Atargatis. Allât wordt geassimileerd met
Artemis in de Helleens-Romeinse tijd.
13.Waar
zit eigenlijk het verschil tussen El en Baäl-Shamim in?
14.Volgens
enige inscripties heeft Tyrus ook een haven gehad, die Astronoé werd genoemd.
15.Zegels
bevatten nogal eens het woord hbrk(t).
16.Een
Punische scarabee te Cagliari draagt de naam van Horus.
17.Te
Sant’ Antioco komen scarabees voor met de Egyptische godheden Sekhmet, Khonsou,
Isis en Horus.
18.Op
munten van Tyrus en Akko uit de 2e helft van de 4e eeuw
v.C. komen Melqart, Heracles en Zeus voor. Het is geld, dat t.t.v. ZMLK werd
uitgegeven (Azimilk).
12.27.Bull.d'épigraphie
sémitique Syria LVI 1979, blz
364
‑Elementi arcaici.... G.Coacci Polselli
‑Grecs et orientaux... M.Euzennat
‑Le dieu de la mer... M.Fantar
‑Le dieu Reshef... W.J.Fulco
‑Divinita egiziane... S.Ribichini
‑Melqart.... idem
‑God Dagan.... J.F.Healey
‑Goddess Anath... A.Deem
‑VenusternGottheit.. J.Henninger
‑Rebellion in Heaven.. P.D.Hanson
‑Ba'al Samem ..... R.A.Oden
‑..toponymes phénicien..M.Sznycer
‑..ports de Tyr.... J.P.Rey‑Coquais
‑..5 sceaux phénicien.. A.Lemaire
‑..scarabeo punico.. M.L.Uberti
‑Sant' Antioco... idem
‑Le monnayage de Tyr.. A.Lemaire
Voorts publicaties over: BYBLOS ,SIDON
TELL
KEISAN,ZINCIRLI,KITION,SEVILLA,SANT_
ANTIOCO,PITHEKOUSSAI,MOZIA,THARROS,TRAPANI
CARTHAGO,MAKTAR,SULCIS,BORDJ HELLAL.
{Boekbespreking: The impact of
Egypt on Canaan ,
R.Giveon}
Epigrafische
actualiteiten uit 1976.
a.Een
van de grootste uitvindingen van de mensheid is de uitvinding van het alfabet
zeggen J.Starcky en P.Bordreuil. Ze gaan in op de oudste teruggevonden inscripties.
b.Het
Fenicische alfabet is tot stand gekomen op basis van een onbekende voorganger.
c.Te
Sarafand is een ABC gevonden door J.B.Pritchard.
d.Op
een inscriptie is de dynastie van Baälshallim teruggevonden.
e.CIS
I, 86 kan worden gedateerd op c.550 v.C. te Kition o.b.v. vergelijking met
Shiqmona, Elath, Eléphantine, Saqqara.
f.Inscriptie
van Bostan esh-Sheikh (Sidon).
g.KLKY
heeft te maken met de stam KLK = murex, purper.
h.Er
zijn vervloekingsformules (E.Mazza).
i.‘m
= volk. De volksvergadering in de Punische steden wordt genoemd door
Aristoteles, Diodoros, Livius, Polybios, Appianus, Justinius.
j.De
Marzeah. is een sociaal instituut.
k.Ršt=ouderdom.
l.Abdémonos
leeft in de 10e eeuw v.C. te Tyrus volgens Josephus. [ ‘bd’mn].
m.In
Jaffa was een tempel voor Ešmoen.
n.s.rpt’=Sarepta.
o.De
tarieven van Kition.
p.Een
Carthaags verslag van de strijd rond Agrigentum (CIS I.5510, 9-11).
q.Het
neopunisch gedenkteken van SUO.
12.28
Bull. d'épigraphie sémitique 1976
J.Teixidor Syria LIII
1976
‑..l'invention de
l'alphabet.J.Starckey/P.Bordreuil
‑..l'alphabet phénicien.. M.Sznyver
‑..Baalshallim.. E.T.Mullen
‑..CIS I,86.. J.P.Healey
‑..Peckham.... E.Puech
‑..Ya'udi... P.E.Dion
‑..vocabulaire.... A.van den Branden
‑..porpora....... G.Garbini
‑..maledizione.... E.Mazza
‑L'assemblée.... M.Sznycer
‑..RS'T... F.Bron
‑Epigrafia........ M.G.Guzzo Amadasi
‑...religione.... P.Xella
‑L'onomastica ... G.Coacci Polselli
‑...Calah
‑..Benz..... E.Lipinski
‑'bd'mn.......... F.L.Benz
‑...Chypre.... A.Dupont‑Sommer
‑...Cyprus
‑..Arados... J.P.Rey‑Coquais
‑Un dio punico sbn? P.Xella
Voorts aankondigingen en verwijzingen
over onderwerpen als:BURNING BABIES,HANNIBAL,HUMAN
SACRIFICE,ASTARTE,DICCIONARIO,SID,CESAREE DE
PALESTINE,JAFFA,SAREPTA,BYBLOS,SIDON,ALLO,KHARAYEB,MUSEUM BEIROET,
ZINCIRLI,KARATEPE,KITION,MALTE,SEVILLA,DOUIMES,CARTHAGO,CERCHELL,GUELAT BOU
SBA,SUO.
{boekbesprekingen
van:Le dossiers de l'archéologie, Sarepta, Caesarea Maritima,Orants de
Carthage}
Bibliografie.
Sukas,
Thebe, Kition, Kaloriziki, Bet Shean,
Sidon, passeren de revue in 1976 in het
tijdschrift SYRIA LIII. Sukas is de trait d’union tussen Grieken en Feniciërs
in het Midden-Oosten. Thebe slaat op de Griekse stad. Kition is de Fenicische
hoofdstad van Cyprus. Kaloriziki bevat een belangrijke Fenicische necropool op
Cyprus. Bet Shean gaat over Palestina met een Filistijnse necropool en Sidon
met de tempel van Ešmoen.
De
boekwerken worden nauwgezet besproken.
12.30.bibliographie
Syria 1976 met o.a:
‑sukas Carlsberg expedition
‑kadmeia S.Symeonoglou
‑kition V.Karageorghis
‑kalorikiki J.L.Benson
Milkiram.
Op
zegels, een stenen bak e.d. uit Samaria, Nimrud en op Cyprus komt de naam MLKRM
voor. Bovendien liggen er in het Louvre en het Brits museum inscripties met die
naam. Men vermoedt, dat de naam toebehoort aan een koning van Tyrus, die in het
midden van de 8e eeuw v.C. geplaatst zou kunnen worden. Hij zou het
gat kunnen opvullen tussen Pygmalion (tot 785 v.C) en Hiram II (738 v.C).
12.31
Milkiram,nouveau
roi phénicienne Barnet Lemaire Syria 1975 blz 83
de Tyr
Geen opmerkingen:
Een reactie posten