Map 11. Grammatica.

Ringmap 11

‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑

titel                      naam               bron/plaats

‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑

11.1.Grammaire phénicienne A.van den Branden  Beiroet 1969

                                              Librairie du Liban

                                              Bibliothèque de

                                              l'Université Sante Esprit

                                              Kaslik ‑ Liban

11.2.A Grammar of Phoenician

     and Punic             S.Segert           incl.Aantekeningen]

‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑

Grammatika‑boeken.

‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑‑

Hoofdstuk 11.

Van Phonologie en Morphology.

In het neopunisch neemt de ALEPH veelal de plaats in van de HE.

De AJIN en de ALEPH worden in later tijd steeds minder gebruikt.

In oude inscripties komt er tussen de woorden een scheidingsstreepje of een punt voor. In enkele gevallen volstaat men met een interval, maar de meeste Fenicische inscripties hebben geen accentuering tussen de woorden. Pas later bij Carthago komt dit weer wel in zwang.

De uitspraak van de meeste woorden is vrijwel niet bekend.

In het Punisch verdwijnt de LAMED veelal op het eind.

De WAW wil nog al eens veranderen in een YOD.

De MEM wordt veelal gebruikt als voorzetsel.

Als lidwoord wordt de HE gebruikt. In het meervoud komt er een YOD als achtervoegsel bij. Voorbeeld: de Tyriërs = hs.ry

Uitgangen	enkelvoud	Meervoud	tweevoud
Mannelijk	-	Îm	êm
Vrouwelijk	t, ot	ôt, ût	atêm

Voorbeeld: zoon van de goden = ben elim.

Getallen.

1.    Ah.ad

2.    Šenem

3.    Šaluš

4.    Arba

5.    H.amêš

6.    Šeš

7.    Šib

8.    šemon

9.    tiš

10.asr

Voorbeeld:

In de maand BUL van het 2^e jaar van zijn regering = yklml // tnšb lb hryb

Een fictief bericht, maar wel met de juiste bewoordingen:

Ik heb gegeven,                                                                 ytnt

koning van de stad Citium,               mlk qrt kty

zoon van Kalbay,                         bn klby

dieren en een heiligdom                  h.yt w qdš

aan Baäl-Hammon                          lb‘lh.mn

voor de ogen van de goden                l‘n ’lnm

in het derde jaar van de heer van de goden     bšnt /// l’dn mlkm

toen Abdaštarte priester was van de heer van de goden     

wkhn l’dn mlkm ‘bd’štrt

Op de leeftijd van 27 jaar               bt š‘nt hsdm wšb‘

heb ik mijn belofte ingelost             šlmty ’t ndry ’nk h

want de godin heeft een verbond met ons gesloten.

                                         kkrt ln ’lt

Ik heb er Baäl geinstalleerd.            yšb ’nk bn b’l

Ik heb gewijd                            yqkdm’

de tempels van de goden.                 bt ’lnm

Wij hebben de tempels van de goden gebouwd.

                                         bkk ’yt bt ’lnm

Tinit, gezicht van Baäl, zal over het lot van die man daar oordelen.

                                         Špt. Tnt pn b’l brh. ’dm h’

Baäl šamêm en El zullen die koning daar vernietigen,

                                         B‘l šmm w’l.hmmlkt h’

Een machtige koning, die over hen regeert om ze te vernietigen.

                                         mmlkt ’dr ’š mšl bnm lqs.tnm

Ik ben Yehawmilk                         ’nk yh.wmlk

11.1.Grammaire phénicienne A.van den Branden  Beiroet 1969

                                              Librairie du Liban

                                              Bibliothèque de

                                              l'Université Sante Esprit

                                              Kaslik ‑ Liban

Dialecten.

Het Fenicisch is geen uniforme taal of schrift. Er zijn vele dialecten onderscheidbaar:

Ø       Oud-Byblos

Ø       Byblos

Ø       Noord-Fenicisch (Arvad+Cilicië+Ur)

Ø       Binnenlands-Kanaänietisch (Arslan-Tash)

Ø       Midden-Fenicisch (Sidon+Tyrus)

Ø       Laat-Fenicisch

Ø       Cypriotisch

Ø       Dialecten van de westelijke Middellandse zee

Ø       Punisch

Ø       Laat-Punisch

Het Fenicisch maakt gebruik van het principe van de ACROPHONY = de waarde van een letter, die identiek is met de eerste consonant van het woord, dat door het teken wordt uitgebeeld.

Een punische conversatie in Romeinse letters in de POENULUS van Plautus:

930 yth-alonim ualon-uth si-corathi-sy ma-com-syth

931 chy-m-lachchun-ythmum-ys-thyal-m yc(t)h ibarui (ibarcu!)-my-shi

932 li-pho-caneth-yth-by-nuthi iad-edyn byn-ui

933 by-marob syl-lohom-aloni-m uby-my-sortholo(m)

934 b-yth l-ym-moth-yn-nocto(cho!)-thu-ulech anti-clamas (antidamas!) chon

935 ys-sid dobrim thyfel yth chil ys chon chem liful

936 yth binim ys-dybur-th-innocho-t-nu agorastocles

937 yth-emaneth-i-hy-chir-s-aelichot sith naso(t)

938 bynny id-chil lii-chi-(i)ly-gubulim labisit-thim

939 bodi-aly-thera-yn-nynnu-ys-lym-mon (min!) cho-th lusim (iusim!)

995 anno-byn-mytthymbal leudradait (carthadati!)-anech

998 auo…donni

1006 rufe-ynny-cho-is-tam

1010 mi-uule-ch i-an-na

Tussen haakjes staan de mogelijke suggesties ter verbetering of de relaties, die gelegd kunnen worden met wel bestaande woorden van S.Segert.

Het is nog geen uitgemaakte zaak, of Plautus zomaar wat opgeschreven heeft, of dat hij wel degelijk wat Punisch opschreef.

11.2.A Grammar of Phoenician

         and Punic             S.Segert